मुख्यमंत्री वयोश्री योजना २०२६: ६५ वर्षांवरील ज्येष्ठ नागरिकांना मिळणार ₹३,००० थेट खात्यात; पात्रता, कागदपत्रे व असा करा अर्ज

महाराष्ट्रातील वृद्ध आजी-आजोबांसाठी म्हणजेच ज्येष्ठ नागरिकांसाठी एक अत्यंत दिलासादायक आणि महत्त्वाची योजना राज्य शासनामार्फत सुरू करण्यात आली आहे! महाराष्ट्र शासनाच्या सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य विभागामार्फत (Social Justice Department) ‘मुख्यमंत्री वयोश्री योजना २०२६’ (Mukhyamantri Vayoshri Yojana 2026) अंतर्गत राज्यातील पात्र ज्येष्ठ नागरिकांना एकरकमी ₹३,००० थेट बँक खात्यात (Direct Benefit Transfer – DBT) दिले जात आहेत.

वाढत्या वयानुसार ज्येष्ठ नागरिकांना डोळ्यांचे आजार, चालताना येणाऱ्या अडचणी किंवा ऐकू न येणे अशा अनेक शारीरिक व्याधींना सामोरे जावे लागते. यावर मात करण्यासाठी आवश्यक असणारी उपकरणे जसे की चष्मा (Spectacles), कानाचे श्रवणयंत्र (Hearing Aid), चालण्याची काठी (Walking Stick), व्हीलचेअर (Wheelchair) किंवा कमरेचे पट्टे खरेदी करता यावेत आणि त्यांना कोणावरही अवलंबून राहावे लागू नये, यासाठी ही आर्थिक मदत दिली जात आहे. राज्यातील सुमारे १५ लाख ज्येष्ठ नागरिकांना या योजनेचा थेट लाभ मिळणार आहे.

या योजनेसाठी कोण पात्र आहे? कोणती कागदपत्रे (Documents) लागतात? आणि घरबसल्या किंवा सेतू केंद्रावरून अर्ज कसा करायचा? याची अगदी सोप्या भाषेत संपूर्ण माहिती खाली जाणून घेऊया.

Table of Contents

Telegram group मध्ये जॉईन व्हा

📌 मुख्यमंत्री वयोश्री योजना २०२६: ठळक माहिती (Quick Highlights)

बाबी	सविस्तर माहिती
योजनेचे नाव	मुख्यमंत्री वयोश्री योजना (Mukhyamantri Vayoshri Yojana)
विभागाचे नाव	सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य विभाग, महाराष्ट्र शासन
लाभार्थी वर्ग	६५ वर्षे व त्याहून अधिक वयाचे सर्व ज्येष्ठ नागरिक
मिळणारी आर्थिक मदत	₹३,००० थेट बँक खात्यात (एकवेळ एकरकमी अनुदान)
मदतीचा मुख्य उद्देश	चष्मा, श्रवणयंत्र, काठी, व्हीलचेअर व वैद्यकीय उपकरणे खरेदीसाठी
पैसे मिळण्याची पद्धत	थेट आधार संलग्न बँक खात्यात (DBT Mode)
अधिकृत संकेतस्थळ	sjsa.maharashtra.gov.in

🩺 या पैशातून ज्येष्ठ नागरिकांना काय खरेदी करता येते? (Eligible Aids & Devices)

शासनाकडून मिळणाऱ्या ₹३,००० च्या अनुदानातून ज्येष्ठ नागरिक आपल्या गरजेनुसार खालील सहाय्यक साधने व उपकरणे खरेदी करू शकतात:

दृष्टीसाठी चष्मा (Spectacles): जवळचे किंवा लांबचे नीट दिसावे यासाठी लागणारा चष्मा.
श्रवणयंत्र (Hearing Aid Machine): कमी ऐकू येणाऱ्या ज्येष्ठांसाठी कानाचे आधुनिक मशीन.
चालण्याची काठी / वॉकर (Walking Stick & Walker): तोल जाऊ नये म्हणून फोल्डिंग काठी, ट्रायपॉड काठी किंवा वॉकिंग फ्रेम.
कमोड चेअर (Commode Chair): पायाचे किंवा गुडघ्याचे आजार असणाऱ्या ज्येष्ठांसाठी शौचाची खास खुर्ची.
नी-ब्रेस व लंबर बेल्ट (Knee Brace & Cervical Collar): गुडघेदुखी व कंबरदुखीसाठी वापरले जाणारे वैद्यकीय पट्टे.
व्हीलचेअर (Wheelchair): स्वतःहून चालू न शकणाऱ्या दिव्यांगांसाठी किंवा अशक्त ज्येष्ठांसाठी चाकांची खुर्ची.

✅ या योजनेसाठी पात्रता काय आहे? (Eligibility Criteria)

मुख्यमंत्री वयोश्री योजनेचा लाभ मिळवण्यासाठी खालील अटी पूर्ण असणे गरजेचे आहे:

ज्येष्ठ नागरिक हा मूळचा महाराष्ट्र राज्याचा रहिवासी असावा.
अर्जदाराचे वय किमान ६५ वर्षे पूर्ण असणे बंधनकारक आहे (३१ डिसेंबर रोजी ६५ वर्षे पूर्ण असावीत).
कौटुंबिक वार्षिक उत्पन्न मर्यादा (Family Income Limit): कुटुंबाचे सर्व मार्गांनी मिळणारे वार्षिक उत्पन्न ₹२,००,००० (दोन लाख रुपये) पेक्षा जास्त नसावे.
अर्जदाराचे स्वतःचे बँक खाते असावे आणि ते आधार कार्डशी जोडलेले (Aadhaar Seeded & Active) असणे आवश्यक आहे.
अर्जदाराने केंद्र सरकारच्या ‘राष्ट्रीय वयोश्री योजने’ अंतर्गत मागील ३ वर्षांत मोफत उपकरणांचा लाभ घेतलेला नसावा.

📄 अर्ज करण्यासाठी आवश्यक कागदपत्रे (Required Documents)

अर्ज भरताना खालील कागदपत्रांच्या सत्यप्रती सोबत जोडणे आवश्यक आहे:

आधार कार्ड (Aadhaar Card): वयाचा व ओळखीचा प्राथमिक पुरावा.
वयाचा पुरावा (Age Proof): शाळा सोडल्याचा दाखला (LC), पॅन कार्ड किंवा मतदान ओळखपत्र (Voter ID).
उत्पन्नाचा दाखला (Income Certificate): तहसीलदारांनी दिलेला ₹२ लाखांच्या आतील दाखला किंवा पिवळे/केशरी रेशन कार्ड.
रहिवासी दाखला (Domicile Certificate): किंवा रेशन कार्ड / वीजबिल.
बँक पासबुक (Bank Passbook): खाते क्रमांक आणि IFSC कोड स्पष्ट दिसेल अशी पहिल्या पानाची झेरॉक्स प्रत.
वैद्यकीय प्रमाणपत्र (Medical Fitness Certificate): शासकीय रुग्णालयातील डॉक्टरांनी दिलेले शारीरिक असमर्थतेचे / उपकरण आवश्यक असल्याचे प्रमाणपत्र.
पासपोर्ट आकाराचे २ फोटो.

📝 मुख्यमंत्री वयोश्री योजनेचा अर्ज कसा करावा? (Application Process)

ज्येष्ठ नागरिक किंवा त्यांची मुले खालील सोप्या पद्धतीने अर्ज करू शकतात:

Telegram group मध्ये जॉईन व्हा

अर्ज फॉर्म मिळवा: संबंधित तालुक्याच्या तहसील कार्यालय, पंचायत समिती (BDO Office) किंवा जिल्हा समाज कल्याण अधिकारी कार्यालयातून ‘मुख्यमंत्री वयोश्री योजना’ छापील अर्ज मोफत मिळवा.
माहिती भरा: अर्जामध्ये ज्येष्ठ नागरिकाचे पूर्ण नाव, आधार नंबर, जन्मतारीख, पत्ता आणि बँक खात्याचा तपशील काळजीपूर्वक भरा.
कागदपत्रे जोडा: अर्जासोबत आधार कार्ड, उत्पन्नाचा दाखला आणि डॉक्टरांचे प्रमाणपत्र जोडा.
अर्ज सादर करा: पूर्ण भरलेला अर्ज तुमच्या गावातील ग्रामपंचायत कार्यालय, अंगणवाडी केंद्र, महापालिका वार्ड कार्यालय किंवा जवळच्या आपले सरकार सेवा केंद्रात (CSC Center) जमा करा.
अनुदान वितरण: अर्जाची पडताळणी झाल्यानंतर शासनाकडून मंजूर झालेली ₹३,००० ची रक्कम थेट ज्येष्ठ नागरिकाच्या बँक खात्यात जमा केली जाते.

⚠️ बँक खात्यात पैसे अडकू नयेत म्हणून हे नक्की करा!

अनेक ज्येष्ठ नागरिकांची बँक खाती बऱ्याच दिवसांपासून व्यवहार न केल्यामुळे बंद (Dormant Account) पडलेली असतात. त्यामुळे अर्ज करण्यापूर्वी आपल्या बँकेत जाऊन खाते चालू असल्याची खात्री करा आणि ‘माझे खाते आधार कार्डशी डीबीटी (DBT) साठी लिंक करा’ असा फॉर्म भरून द्या.

🔗 हे देखील नक्की वाचा (नागरिकांसाठी इतर महत्त्वाच्या योजना)

❓ वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions – FAQs)

प्र. १: मुख्यमंत्री वयोश्री योजनेचे पैसे दरमहा मिळतात का?
उत्तर: नाही, ही दरमहा मिळणारी पेन्शन नसून ज्येष्ठ नागरिकांना आवश्यक वैद्यकीय साधने व उपकरणे खरेदी करण्यासाठी दिली जाणारी एकवेळ एकरकमी ₹३,००० ची थेट आर्थिक मदत आहे.

प्र. २: पती आणि पत्नी दोघेही ६५ वर्षांवरील असतील तर दोघांना लाभ मिळतो का?
उत्तर: होय, जर एकाच कुटुंबातील पती आणि पत्नी दोघांचेही वय ६५ वर्षे पूर्ण असेल आणि कुटुंबाचे एकत्रित उत्पन्न ₹२ लाखांपेक्षा कमी असेल, तर दोघेही स्वतंत्रपणे प्रत्येकी ₹३,००० चा लाभ मिळवू शकतात.

माहितीपर सूचना (Disclaimer): हा लेख ज्येष्ठ नागरिकांच्या व त्यांच्या कुटुंबीयांच्या मार्गदर्शनासाठी तयार केला आहे. योजनेच्या अटी, निधी वाटपाचे वेळापत्रक व नियमांत शासन निर्णयानुसार बदल होऊ शकतात. अधिकृत माहितीसाठी सामाजिक न्याय विभागाच्या sjsa.maharashtra.gov.in या अधिकृत संकेतस्थळाला भेट द्या किंवा स्थानिक समाज कल्याण कार्यालयाशी संपर्क साधा.