मागेल त्याला शेततळे योजना २०२६: शेततळ्यासाठी मिळणार ₹७५,००० थेट अनुदान; असा करा MahaDBT वर अर्ज

मागेल त्याला शेततळे योजना २०२६ (Magel Tyala Shettale Yojana Maharashtra 2026): महाराष्ट्रातील शेती ही प्रामुख्याने पावसाच्या पाण्यावर अवलंबून आहे. पावसाळ्यात मोठा खंड पडल्यास किंवा ऐन पीक फुलोऱ्यात असताना पाण्याचा तुटवडा जाणवल्यास हाता तोंडाशी आलेले पीक वाया जाते. शेतकऱ्यांना दुष्काळ आणि पावसाच्या अनिश्चिततेपासून संरक्षण देण्यासाठी महाराष्ट्र शासनाच्या कृषी विभागामार्फत (Department of Agriculture, Maharashtra) ‘मागेल त्याला शेततळे योजना’ अत्यंत प्रभावीपणे राबवली जात आहे.

या योजनेचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे शेतात पाण्याचे संवर्धन करण्यासाठी शेततळे (Farm Pond) खोदण्याकरिता शासनाकडून थेट ₹७५,००० पर्यंतचे अनुदान (Direct Subsidy) शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात दिले जाते. तसेच शेततळ्यातील पाणी जमिनीत मुरून वाया जाऊ नये म्हणून प्लास्टिक अस्तरीकरणासाठीही (Plastic Lining / Geomembrane) स्वतंत्र आर्थिक मदत मिळते. महाडीबीटी (MahaDBT Farmer Portal) वरून या योजनेसाठी अर्ज करण्याची पद्धत अत्यंत सोपी करण्यात आली आहे. या लेखात आपण योजनेची पात्रता, आकारमानानुसार मिळणारे अनुदान आणि ऑनलाईन अर्ज कसा करायचा याची संपूर्ण माहिती पाहणार आहोत.

Table of Contents

मागेल त्याला शेततळे योजना २०२६: ठळक बाबी एका दृष्टिक्षेपात (Overview)

शेतकरी मित्रांच्या सोयीसाठी या योजनेचा मुख्य तपशील खालील तक्त्यामध्ये दिला आहे:

Telegram group मध्ये जॉईन व्हा
बाबी (Particulars) तपशील (Details)
योजनेचे नाव (Scheme Name) मागेल त्याला शेततळे योजना २०२६ (Magel Tyala Farm Pond Scheme)
राबवणारा विभाग (Department) कृषी व जलसंधारण विभाग, महाराष्ट्र शासन (Agriculture Dept)
अनुदानाची रक्कम (Subsidy Amount) कमाल ₹७५,०००/- थेट अनुदान (आकारमानानुसार)
शेतजमीन पात्रता (Land Requirement) किमान ०.६० हेक्टर (सुमारे १.५ एकर) शेतजमीन स्वतःच्या नावावर
अर्ज करण्याची पद्धत (Application Mode) महाडीबीटी शेतकरी पोर्टल (MahaDBT Portal) वर ऑनलाइन अर्ज
अधिकृत संकेतस्थळ (Official Website) mahadbt.maharashtra.gov.in व krishi.maharashtra.gov.in

शेततळ्यांचे आकारमान व मिळणारे शासकीय अनुदान (Pond Sizes & Subsidy Details)

शेतकरी आपल्या शेतात उपलब्ध जागा आणि आवश्यकतेनुसार खालीलपैकी कोणत्याही आकारमानाचे शेततळे खोदू शकतात. शासनाकडून आकारमानानुसार खालीलप्रमाणे अनुदान दिले जाते:

अ.क्र. शेततळ्याचे आकारमान (लांबी x रुंदी x खोली) पाणी साठवण क्षमता (लिटर) देय शासकीय अनुदान (Subsidy)
१ ३० x ३० x ३ मीटर सुमारे २३ ते २५ लाख लिटर ₹७५,०००/- (कमाल अनुदान)
२ ३० x २५ x ३ मीटर सुमारे २० लाख लिटर ₹६५,०००/-
३ २५ x २५ x ३ मीटर सुमारे १६ लाख लिटर ₹५५,०००/-
४ २० x २० x ३ मीटर सुमारे १० लाख लिटर ₹४०,०००/-
५ १५ x १५ x ३ मीटर सुमारे ५ लाख लिटर ₹२५,०००/-

(टीप: शेततळ्यामध्ये पाणी येण्यासाठी इनलेट (Inlet) आणि अतिरिक्त पाणी बाहेर जाण्यासाठी आउटलेट (Outlet) तयार करणे तांत्रिकदृष्ट्या बंधनकारक असते.)

फळबाग लागवडीसाठी शासनाकडून मिळणाऱ्या १००% अनुदानाविषयी माहितीसाठी आमचा भाऊसाहेब फुंडकर फळबाग लागवड योजना २०२६ १००% अनुदान हा लेख नक्की वाचा.

शेततळे प्लास्टिक अस्तरीकरण अनुदान (Plastic Lining Subsidy)

केवळ मातीचे शेततळे खोदल्यास हलक्या किंवा मुरमाड जमिनीत पाणी पाझरून (Seepage) लवकर संपून जाते. शेततळ्यातील पाणी उन्हाळ्यापर्यंत सुरक्षित टिकून राहावे यासाठी शासनाकडून ५०० मायक्रॉन जाडीच्या प्लास्टिक फिल्मच्या अस्तरीकरणासाठी (Geomembrane Lining) राष्ट्रीय कृषी विकास योजनेअंतर्गत (RKVY) किंवा पोकरा (PoCRA) योजनेअंतर्गत अतिरिक्त ५०% ते ७५% अनुदान (सुमारे ₹५०,००० ते ₹७५,००० पर्यंत) दिले जाते.

Telegram group मध्ये जॉईन व्हा

योजनेसाठी आवश्यक पात्रता व अटी (Eligibility Criteria)

मागेल त्याला शेततळे योजनेचा लाभ घेण्यासाठी शेतकऱ्यांनी खालील निकष पूर्ण करणे आवश्यक आहे:

  • महाराष्ट्राचा रहिवासी: शेतकरी हा महाराष्ट्र राज्याचा कायमस्वरूपी रहिवासी असला पाहिजे.
  • जमीन मालकी: अर्जदार शेतकऱ्याच्या स्वतःच्या नावावर किमान ०.६० हेक्टर (१.५ एकर) शेतजमीन असावी. सातबारा (7/12) आणि ८-अ उतारा अद्ययावत असावा.
  • पूर्वी लाभ न घेतलेला असावा: शेतकऱ्याने यापूर्वी कृषी विभागाच्या कोणत्याही योजनेतून शेततळ्याचा शासकीय लाभ घेतलेला नसावा.
  • पाण्याचा स्त्रोत: शेततळे भरण्यासाठी पावसाचे वाहून जाणारे पाणी, नाल्याचे पाणी किंवा विहीर/बोअरवेलचा स्त्रोत उपलब्ध असावा.
  • स्थळ पाहणी व पूर्वसंमती: स्वतःच्या मर्जीने आधीच खोदलेल्या शेततळ्याला अनुदान मिळत नाही. कृषी अधिकाऱ्यांनी जागेची पाहणी करून ऑनलाईन पूर्वसंमती (Pre-Sanction) दिल्यानंतरच प्रत्यक्ष काम सुरू करावे लागते.

नदी आणि धरणातील गाळ शेतात टाकून उत्पादन वाढवण्यासाठी आमचा गाळमुक्त धरण व गाळयुक्त शिवार योजना २०२६ हा लेख जरूर तपासा.

अर्ज करण्यासाठी लागणारी आवश्यक कागदपत्रे (Required Documents)

महाडीबीटी पोर्टलवर ऑनलाईन अर्ज भरताना खालील कागदपत्रे सोबत ठेवावीत:

  • शेतकऱ्याचे आधार कार्ड (Aadhaar Card) आणि मोबाईल नंबर.
  • चालू वर्षाचा डिजिटल सातबारा (7/12) उतारा आणि ८-अ खाते उतारा.
  • शेतजमिनीचा नकाशा (कचरा नकाशा / भूकर नकाशा).
  • सामाईक शेतजमीन असल्यास इतर हिस्सेदारांचे संमतीपत्र (NOC / Declaration).
  • आधार संलग्न असलेले राष्ट्रीयीकृत बँक पासबुक (Bank Passbook).
  • जातीचे प्रमाणपत्र (अनुसूचित जाती व जमाती प्रवर्गातील शेतकऱ्यांसाठी).
  • यापूर्वी शेततळ्याचा लाभ घेतला नसल्याचे स्वयंघोषणापत्र.

तसेच दुष्काळग्रस्त भागातील शेतकऱ्यांसाठी असलेल्या हवामान अनुकूल शेती योजनेबद्दल जाणून घेण्यासाठी आमचा नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी योजना (PoCRA 2.0) हा लेख नक्की वाचा.

महाडीबीटी (MahaDBT) शेतकरी पोर्टलवर ऑनलाईन अर्ज कसा करावा? (Step-by-Step Guide)

शेतकरी मित्रांनो, खालील सोप्या पायऱ्या वापरून तुम्ही घरबसल्या मोबाईलवरून किंवा जवळच्या महा-ई-सेवा केंद्रावरून अर्ज करू शकता:

  1. अधिकृत पोर्टल उघडा: महाराष्ट्र शासनाच्या अधिकृत महाडीबीटी पोर्टल mahadbt.maharashtra.gov.in वर जा.
  2. शेतकरी लॉगिन करा: ‘शेतकरी योजना’ (Farmer Schemes) पर्यायावर क्लिक करून आधार नंबर व ओटीपी किंवा युझरनेम-पासवर्डने लॉगिन करा.
  3. योजना घटक निवडा: मुख्य डॅशबोर्डवर ‘सिंचन साधने व सुविधा’ किंवा ‘मृद व जलसंधारण’ या घटकामध्ये जा.
  4. मागेल त्याला शेततळे निवडा: घटकांच्या यादीतून ‘वैयक्तिक शेततळे’ (Farm Pond) हा पर्याय निवडा.
  5. माहिती भरा: तुमचा जिल्हा, तालुका, गाव, गट क्रमांक आणि तुम्हाला ज्या आकारमानाचे शेततळे खोदायचे आहे त्याची निवड करा.
  6. कागदपत्रे अपलोड करा: सातबारा, आठ-अ आणि स्वयंघोषणापत्र अपलोड करून अर्ज सबमिट करा.
  7. ऑनलाईन सोडत व पूर्वसंमती: शासनाच्या संगणकीय प्रणालीद्वारे सोडतीत निवड झाल्यानंतर कृषी सहाय्यक तुमच्या शेतात येऊन जागेची पाहणी (Pre-Inspection) करतात आणि पूर्वसंमती पत्र (Pre-Sanction) जारी करतात.
  8. काम पूर्ण व अनुदान वाटप: पूर्वसंमती मिळाल्यापासून ३ महिन्यांच्या आत शेततळ्याचे खोदकाम पूर्ण करावे. त्यानंतर कृषी अधिकारी जिओ-टॅगिंग (Geo-tagging) व मोजमाप करून अनुदानाची रक्कम थेट तुमच्या बँक खात्यात वर्ग करतात.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions – FAQs)

१. मागेल त्याला शेततळे योजनेअंतर्गत जास्तीत जास्त किती अनुदान मिळते?

३० x ३० x ३ मीटर आकारमानाच्या शेततळ्यासाठी कमाल ₹७५,००० चे अनुदान थेट बँक खात्यात जमा केले जाते.

२. आधीच खोदलेल्या शेततळ्याला अनुदान मिळते का?

नाही, शासनाची पूर्वसंमती (Pre-Sanction) मिळाल्याशिवाय खोदलेल्या शेततळ्याला या योजनेतून अनुदान मिळत नाही.

३. शेततळे खोदण्यासाठी किती दिवसांची मुदत मिळते?

कृषी विभागाकडून पूर्वसंमती पत्र मिळाल्यापासून कमाल ७५ ते ९० दिवसांच्या आत खोदकाम पूर्ण करावे लागते.

४. योजनेचा ऑनलाईन अर्ज कुठे करावा लागतो?

या योजनेचे अर्ज केवळ महाराष्ट्र शासनाच्या अधिकृत mahadbt.maharashtra.gov.in या शेतकरी पोर्टलवर ऑनलाईन स्वीकारले जातात.

निष्कर्ष: पाणी हेच शेतीचे जीवन आहे. दुष्काळाच्या काळात शेततळे हे शेतकऱ्यांच्या पिकांसाठी अमृतासारखे काम करते. जर तुमच्याकडे स्वतःची शेतजमीन असेल, तर आजच महाडीबीटी पोर्टलवर ‘मागेल त्याला शेततळे’ योजनेसाठी अर्ज करा आणि आपल्या शेतीला जलसमृद्ध बनवा!

Leave a Comment