MPSC भरती २०२६ (MPSC Recruitment 2026 / Maharashtra Public Service Commission): महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगामार्फत (MPSC) स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणाऱ्या राज्यातील लाखो उमेदवारांसाठी अत्यंत मोठी, दिलासादायक आणि ऐतिहासिक बातमी समोर आली आहे. भरती प्रक्रियेतील पारदर्शकता, सुरक्षा आणि विद्यार्थ्यांच्या विविध मागण्यांवर तोडगा काढण्यासाठी राज्य शासनाने ४ सप्टेंबर रोजी गठीत केलेल्या उच्चस्तरीय समितीने (High-Level Committee) आपला अंतरिम अहवाल शासनाकडे सादर केला आहे.
या समितीने स्पर्धा परीक्षेतील विद्यार्थ्यांच्या हिताचा विचार करून अत्यंत क्रांतिकारक शिफारशी केल्या आहेत. यामध्ये प्रामुख्याने MPSC गट-क (Group C) परीक्षेमध्ये अतिरिक्त ११,००० पेक्षा जास्त पदे समाविष्ट करून एकूण पदसंख्या तब्बल १६,००० च्या पुढे नेण्याची, सर्व परीक्षांसाठी कमाल वयोमर्यादेत एक वेळची विशेष बाब म्हणून १ वर्षाची सवलत (1-Year Age Relaxation) देण्याची आणि नवीन पात्र उमेदवारांसाठी अर्ज प्रक्रिया पुन्हा सुरू (Application Reopened) करण्याची महत्त्वपूर्ण शिफारस करण्यात आली आहे. या लेखात आपण उच्चस्तरीय समितीच्या शिफारशी, वाढीव पदांचा तपशील, वयोमर्यादा नियम आणि ऑनलाईन अर्जाबाबतची संपूर्ण माहिती अगदी साध्या व सोप्या मराठीत पाहणार आहोत.
MPSC भरती २०२६: थोडक्यात माहिती (Overview)
समितीच्या शिफारशींचा मुख्य तपशील एका दृष्टिक्षेपात खालील तक्त्यामध्ये दिला आहे:
| महत्त्वाचा मुद्दा | सविस्तर तपशील |
|---|---|
| आयोगाचे नाव | महाराष्ट्र लोकसेवा आयोग (Maharashtra Public Service Commission – MPSC) |
| समितीचा निर्णय | शासकीय उच्चस्तरीय समितीचा अंतरिम अहवाल सादर (Interim Committee Report) |
| संभाव्य एकूण पदे | १६,०००+ पदे (गट-क संवर्गात ११,०००+ अतिरिक्त पदांची शिफारस) |
| वयोमर्यादा सवलत | कमाल वयोमर्यादेत १ वर्षाची विशेष सवलत (३१ डिसेंबर २०२७ पर्यंतच्या जाहिरातींसाठी) |
| समाविष्ट पदे | लिपिक-टंकलेखक (Clerk-Typist), कर सहायक (Tax Assistant), दुय्यम निरीक्षक, उद्योग निरीक्षक, तांत्रिक सहायक |
| किमान पात्रता | मान्यताप्राप्त विद्यापीठाची पदवी (Bachelor’s Degree) + टंकलेखन प्रमाणपत्र (लागू पदांसाठी) |
| अर्ज स्थिती | वयोमर्यादा सवलत व वाढीव पदांसाठी अर्ज प्रक्रिया पुन्हा सुरू करण्याची शिफारस |
| अधिकृत संकेतस्थळ | mpsc.gov.in / mpsconline.gov.in |
उच्चस्तरीय समितीच्या प्रमुख शिफारशी काय आहेत? (Key Committee Recommendations)
राज्यातील स्पर्धा परीक्षा प्रक्रिया अधिक पारदर्शक, सुरक्षित आणि विद्यार्थ्याभिमुख करण्यासाठी उच्चस्तरीय समितीने राज्य शासनाकडे खालील महत्त्वाच्या शिफारशी केल्या आहेत:
- १६,०००+ पदांची ऐतिहासिक मेगा भरती: MPSC गट-क सेवा संयुक्त पूर्वपरीक्षेमध्ये आधीच्या सुमारे ५,७०७ पदांमध्ये शासनाच्या विविध विभागांमधील अतिरिक्त ११ हजारांपेक्षा जास्त रिक्त पदांची भर घालून ही भरती १६ हजार पदांपेक्षा मोठी करावी.
- कमाल वयोमर्यादेत १ वर्षाची सवलत: कोविड काळ, परीक्षांमधील विलंब आणि विद्यार्थ्यांच्या मागण्यांचा सकारात्मक विचार करून सर्व भरती परीक्षांसाठी कमाल वयोमर्यादेत एक वेळची विशेष बाब म्हणून १ वर्षाची सवलत लागू करावी.
- सवलतीचा कालावधी: ही १ वर्षाची वयोमर्यादा सवलत १ जानेवारी २०२६ नंतर प्रसिद्ध झालेल्या आणि ३१ डिसेंबर २०२७ पर्यंत प्रसिद्ध होणाऱ्या सर्व जाहिरातींसाठी लागू राहील.
- अर्ज प्रक्रिया पुन्हा सुरू होणार: वाढीव पदे आणि वयोमर्यादा सवलतीमुळे नव्याने पात्र ठरणाऱ्या हजारो विद्यार्थ्यांना संधी मिळावी म्हणून MPSC पोर्टलवर अर्ज सादर करण्याची मुदत पुन्हा एकदा खुली करावी.
- परीक्षा केंद्रांवर बायोमेट्रिक व सीसीटीव्ही सुरक्षा: परीक्षांमध्ये होणारे गैरप्रकार आणि डमी विद्यार्थी रोखण्यासाठी बायोमेट्रिक हजेरी आणि थेट सीसीटीव्ही पाळत बंधनकारक करण्याची शिफारस करण्यात आली आहे.
कोणकोणत्या संवर्गातील पदांची भरती होणार? (Cadre-wise Posts)
MPSC गट-क सेवा संयुक्त परीक्षेद्वारे शासनाच्या विविध मंत्रालयीन व प्रशासकीय विभागांमध्ये खालील पदांची भरती केली जाते:
| पदाचे नाव (Post Name) | संबंधित विभाग व कामाचे स्वरूप | वेतनश्रेणी (7th Pay Commission) |
|---|---|---|
| १. लिपिक-टंकलेखक (Clerk-Typist) | मंत्रालयीन विभाग, राज्य उत्पादन शुल्क, विक्रीकर व इतर शासकीय कार्यालयांमध्ये प्रशासकीय कामकाज सांभाळणे. (सर्वाधिक पदे) | पे मॅट्रिक्स स्तर S-६: ₹१९,९०० ते ₹६३,२०० |
| २. कर सहायक (Tax Assistant) | वस्तू व सेवा कर विभाग (GST Department) मध्ये कर संकलन, विवरणपत्रे तपासणी व करदात्यांचे कामकाज. | पे मॅट्रिक्स स्तर S-८: ₹२५,५०० ते ₹८१,१०० |
| ३. दुय्यम निरीक्षक (Sub-Inspector State Excise) | राज्य उत्पादन शुल्क विभाग (दारूबंदी पोलीस) मध्ये अंमलबजावणी व कायदा सुव्यवस्था नियंत्रण. | पे मॅट्रिक्स स्तर S-१२: ₹३२,००० ते ₹१,०१,६०० |
| ४. उद्योग निरीक्षक (Industry Inspector) | उद्योग संचालनालयांतर्गत नवीन उद्योग धोरण, लघुउद्योग नोंदणी व तपासणी कामकाज. | पे मॅट्रिक्स स्तर S-१३: ₹३५,४०० ते ₹१,१२,४०० |
| ५. तांत्रिक सहायक (Technical Assistant) | विमा संचालनालय व शासकीय मुद्रण विभागातील तांत्रिक प्रशासकीय कामकाज. | पे मॅट्रिक्स स्तर S-८: ₹२५,५०० ते ₹८१,१०० |
याचप्रमाणे, महाराष्ट्रातील इतर शासकीय भरतींचे अपडेट्स पाहण्यासाठी आमचे तलाठी भरती निकाल व कट-ऑफ, ZP ग्रामसेवक भरती गाईड, जलसंपदा विभाग भरती आणि महाराष्ट्र पोलीस भरती गाईड नक्की वाचा.
पात्रता निकष आणि शैक्षणिक अर्हता (Eligibility Criteria)
MPSC भरतीसाठी अर्ज करणाऱ्या उमेदवारांनी खालील पात्रता पूर्ण करणे आवश्यक आहे:
- शैक्षणिक पात्रता: उमेदवार मान्यताप्राप्त विद्यापीठातून कोणत्याही शाखेतील पदवीधर (Bachelor’s Degree in Any Discipline) असावा. उद्योग निरीक्षक पदासाठी अभियांत्रिकी/विज्ञान पदवी आवश्यक असते.
- टंकलेखन अर्हता (Typing Qualification): लिपिक-टंकलेखक व कर सहायक पदासाठी शासकीय वाणिज्य प्रमाणपत्र (GCC-TBC) मराठी टंकलेखन किमान ३० श.प्र.मि. (30 wpm) किंवा इंग्रजी टंकलेखन किमान ४० श.प्र.मि. (40 wpm) असणे आवश्यक आहे.
- नागरिकत्व व अधिवास: उमेदवार भारताचा नागरिक आणि महाराष्ट्र राज्याचा अधिवासी (Domicile) असावा.
- मराठी भाषेचे ज्ञान: उमेदवारास मराठी भाषा वाचता, लिहिता आणि बोलता येणे अनिवार्य आहे.
सुधारित वयोमर्यादा (Revised Age Limit with 1-Year Relaxation)
उच्चस्तरीय समितीने शिफारस केलेल्या १ वर्षाच्या वयोमर्यादा सवलतीनंतर संभाव्य कमाल वयोमर्यादा खालीलप्रमाणे असेल:
- खुला प्रवर्ग (Open Category): किमान १८/१९ वर्षे ते कमाल ३९ वर्षे (पूर्वी ३८ वर्षे + १ वर्ष सवलत).
- मागासवर्गीय प्रवर्ग (OBC / SC / ST / VJNT / SBC / EWS): किमान १८/१९ वर्षे ते कमाल ४४ वर्षे (पूर्वी ४३ वर्षे + १ वर्ष सवलत).
- दिव्यांग उमेदवार (PwD): कमाल ४६ वर्षे (पूर्वी ४५ वर्षे + १ वर्ष सवलत).
- खेळाडू व माजी सैनिक: नियमानुसार अतिरिक्त वयोमर्यादा सवलत लागू राहील.
परीक्षेचे स्वरूप आणि निवड पद्धत (Exam Pattern & Selection Process)
MPSC गट-क सेवा संयुक्त परीक्षा खालील दोन मुख्य टप्प्यांमध्ये घेतली जाते:
- टप्पा १: संयुक्त पूर्वपरीक्षा (Combined Preliminary Exam – १०० गुण): १०० बहुपर्यायी प्रश्न (MCQs) १०० गुणांसाठी. वेळ: ६० मिनिटे (१ तास). विषय: चालू घडामोडी, इतिहास, भूगोल, राज्यघटना, सामान्य विज्ञान, अंकगणित व बुद्धिमत्ता चाचणी. यात १/४ (०.२५) निगेटिव्ह मार्किंग असते.
- टप्पा २: मुख्य परीक्षा (Mains Exam – एकूण ४०० गुण): पूर्वपरीक्षेत पात्र ठरणाऱ्या उमेदवारांची मुख्य परीक्षा होते. पेपर १: भाषा (मराठी व इंग्रजी – १०० प्रश्न, २०० गुण). पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता (१०० प्रश्न, २०० गुण).
- टप्पा ३: टंकलेखन कौशल्य चाचणी (Typing Skill Test): लिपिक व कर सहायक पदांसाठी संगणकावर प्रत्यक्ष टंकलेखन चाचणी घेतली जाते, जी केवळ पात्रता (Qualifying) स्वरूपाची असते.
आवश्यक कागदपत्रे (Required Documents)
MPSC ऑनलाइन प्रोफाइल अपडेट करण्यासाठी आणि अर्ज करताना खालील कागदपत्रे तयार ठेवावीत:
- १० वी व १२ वी गुणपत्रिका आणि सनद (जन्मतारीख पुरावा).
- पदवी (Graduation) सर्व सेमिस्टरच्या गुणपत्रिका व मूळ पदवी प्रमाणपत्र.
- महाराष्ट्र अधिवास प्रमाणपत्र (Domicile Certificate).
- जातीचा दाखला (Caste Certificate) व जात वैधता प्रमाणपत्र (Caste Validity).
- नॉन-क्रिमीलेअर प्रमाणपत्र (Non-Creamy Layer – चालू आर्थिक वर्षातील वैध प्रमाणपत्र – Open/SC/ST वगळता).
- आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटक प्रमाणपत्र (EWS Certificate – लागू असल्यास).
- शासकीय टंकलेखन प्रमाणपत्र (GCC-TBC Marathi 30 / English 40).
- आधार कार्ड किंवा पॅन कार्ड (ओळख पुरावा).
- नवीनतम पासपोर्ट आकाराचा रंगीत फोटो व स्वाक्षरी (Scanned Copy).
MPSC पोर्टलवर ऑनलाईन अर्ज कसा करावा? (Step-by-Step Application Guide)
उमेदवार खालील सोप्या पायऱ्यांचे अनुसरण करून MPSC च्या अधिकृत पोर्टलवर अर्ज करू शकतात:
- MPSC ऑनलाइन पोर्टल उघडा: अधिकृत अर्ज संकेतस्थळास mpsconline.gov.in भेट द्या.
- लॉगिन करा किंवा नवीन नोंदणी करा: आधीच प्रोफाइल असल्यास लॉगिन आयडी व पासवर्ड टाकून लॉगिन करा; नवीन उमेदवारांनी ‘New Registration’ वर जाऊन आधार क्रमांकाने नोंदणी करावी.
- प्रोफाइल १००% अपडेट करा: वैयक्तिक माहिती, पत्ता, जात प्रवर्ग, पदवीचे गुण आणि टंकलेखन प्रमाणपत्राची माहिती अचूक भरा.
- ‘Online Application’ वर क्लिक करा: चालू जाहिरातींच्या यादीतून ‘महाराष्ट्र गट-क सेवा संयुक्त परीक्षा’ निवडा.
- पात्र पदे निवडा: तुम्ही ज्या ज्या पदांसाठी पात्र आहात (उदा. लिपिक, कर सहायक, उत्पादन शुल्क निरीक्षक) त्या पदांचे प्राधान्यक्रम निवडा.
- परीक्षा केंद्र निवडा: परीक्षेसाठी आपल्या सोयीचा जिल्हा / परीक्षा केंद्र (Exam Center) निवडा.
- परीक्षा शुल्क भरा: नेट बँकिंग, यूपीआय (UPI) किंवा क्रेडिट/डेबिट कार्डद्वारे परीक्षा शुल्क भरा.
- अर्जाची प्रिंट काढा: अर्ज अंतिम सबमिट करून अर्जाची पावती व अर्ज प्रत भविष्यातील संदर्भासाठी डाऊनलोड करून ठेवा.
महत्त्वाच्या लिंक्स (Important Links)
| तपशील | अधिकृत लिंक |
|---|---|
| MPSC अधिकृत मुख्य संकेतस्थळ | mpsc.gov.in |
| MPSC थेट ऑनलाइन अर्ज पोर्टल | mpsconline.gov.in |
| तलाठी भरती निकाल व कट-ऑफ | तलाठी भरती निकाल पहा |
| ZP ग्रामसेवक भरती संपूर्ण माहिती | ZP भरती अभ्यासक्रम व पात्रता पहा |
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions – FAQs)
१. MPSC भरतीमध्ये किती पदांची वाढ होणार आहे?
उच्चस्तरीय समितीच्या शिफारशीनुसार MPSC गट-क परीक्षेत अतिरिक्त ११ हजारांहून अधिक पदे समाविष्ट करून एकूण पदसंख्या १६,००० पेक्षा जास्त होणार आहे.
२. वयोमर्यादेत १ वर्षाची सवलत कोणाला मिळणार?
ही सवलत १ जानेवारी २०२६ नंतर प्रसिद्ध झालेल्या आणि ३१ डिसेंबर २०२७ पर्यंत प्रसिद्ध होणाऱ्या सर्व भरती जाहिरातींसाठी खुल्या व मागासवर्गीय सर्व उमेदवारांना एक वेळची विशेष बाब म्हणून लागू होणार आहे.
३. आधी अर्ज केलेल्या विद्यार्थ्यांना पुन्हा अर्ज करावा लागेल का?
नाही. ज्या विद्यार्थ्यांनी आधीच अर्ज भरला आहे त्यांना पुन्हा अर्ज करण्याची आवश्यकता नसेल; मात्र ज्या विद्यार्थ्यांना वाढीव पदांमुळे किंवा वयोमर्यादा सवलतीमुळे नव्याने संधी मिळणार आहे, त्यांना नवीन अर्ज करता येईल.
४. लिपिक-टंकलेखक पदासाठी टायपिंग सर्टिफिकेट बंधनकारक आहे का?
होय. लिपिक पदासाठी मराठी ३० श.प्र.मि. किंवा इंग्रजी ४० श.प्र.मि. टंकलेखन प्रमाणपत्र असणे आवश्यक आहे.
५. अधिकृत जाहिरात आणि नवीन सूचना कुठे पाहता येतील?
अधिकृत जाहिरात, शासन निर्णय आणि सुधारित वेळापत्रक आयोगाच्या अधिकृत पोर्टलवर mpsc.gov.in प्रसिद्ध केले जाते.