बार्टी MPSC व UPSC मोफत प्रशिक्षण २०२६ (BARTI MPSC and UPSC Free Coaching Scheme 2026): महाराष्ट्रातील लाखो गुणवंत तरुण-तरुणींचे अधिकारी बनून प्रशासकीय सेवेत जाण्याचे स्वप्न असते. मात्र, पुणे किंवा मुंबईसारख्या शहरांमध्ये जाऊन मोठ्या खाजगी क्लासेसची लाखो रुपयांची फी भरणे, राहणे आणि खाण्याचा खर्च पेलणे सर्वसामान्य व गरीब कुटुंबातील विद्यार्थ्यांना शक्य होत नाही. पैशांअभावी कोणत्याही गुणवंत विद्यार्थ्याचे स्वप्न अपूर्ण राहू नये, यासाठी सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य विभाग, महाराष्ट्र शासन अंतर्गत कार्यरत असलेली ‘डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर संशोधन व प्रशिक्षण संस्था (बार्टी), पुणे’ (BARTI Pune) ही स्वायत्त संस्था विद्यार्थ्यांना मोठा आर्थिक आणि शैक्षणिक आधार देत आहे.
बार्टीमार्फत दरवर्षी एमपीएससी राज्यसेवा (MPSC Rajyaseva), गट ‘ब’ व ‘क’ (Group B & C), यूपीएससी नागरी सेवा (UPSC Civil Services), तसेच बँकिंग (IBPS) परीक्षांच्या तयारीसाठी नामवंत खाजगी व शासकीय संस्थांमधून १००% मोफत कोचिंग (Free Coaching) दिले जाते. एवढेच नव्हे, तर प्रशिक्षणादरम्यान विद्यार्थ्यांच्या मासिक खर्चासाठी शासनाकडून दरमहा ₹१०,००० ते ₹१३,००० पर्यंत थेट विद्यावेतन (Monthly Stipend) आणि पुस्तकांसाठी एकरकमी ₹१२,००० अनुदान दिले जाते. या लेखात आपण बार्टीच्या या मोफत प्रशिक्षण योजनेचे स्वरूप, पात्रता, प्रवेश परीक्षा आणि ऑनलाईन अर्ज करण्याची सोपी पद्धत सविस्तर जाणून घेणार आहोत.
बार्टी MPSC व UPSC मोफत प्रशिक्षण २०२६: ठळक बाबी एका दृष्टिक्षेपात (Overview)
स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांच्या सोयीसाठी बार्टी प्रशिक्षण योजनेचा मुख्य तपशील खालील तक्त्यामध्ये दिला आहे:
| बाबी (Particulars) | तपशील (Details) |
|---|---|
| प्रशिक्षण संस्था (Organization) | डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर संशोधन व प्रशिक्षण संस्था (बार्टी), पुणे (BARTI Pune) |
| संबंधित विभाग (Department) | सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य विभाग, महाराष्ट्र शासन (Social Justice Dept) |
| प्रशिक्षण कोर्सेस (Courses) | MPSC (राज्यसेवा, अराजपत्रित गट-ब व क), UPSC नागरी सेवा आणि IBPS बँकिंग |
| मासिक विद्यावेतन (Monthly Stipend) | दरमहा ₹१०,००० ते ₹१३,०००/- (थेट बँक खात्यात DBT द्वारे) |
| पुस्तक व साहित्य भत्ता (Book Allowance) | ₹१२,०००/- एकरकमी अनुदान |
| निवड पद्धत (Selection Process) | राज्यस्तरीय सामाईक प्रवेश परीक्षा (BARTI CET Entrance Exam) |
| अधिकृत संकेतस्थळ (Official Website) | barti.in व cpetp.barti.in |
बार्टीच्या विविध स्पर्धा परीक्षा प्रशिक्षण योजना व मिळणारे विद्यावेतन
बार्टीमार्फत विविध स्पर्धा परीक्षांच्या पूर्वतयारीसाठी खालीलप्रमाणे मोफत प्रशिक्षण आणि आर्थिक लाभ दिले जातात:
| प्रशिक्षण योजना (Scheme Name) | प्रशिक्षणाचा कालावधी | मिळणारे आर्थिक लाभ व विद्यावेतन (Benefits) |
|---|---|---|
| MPSC राज्यसेवा पूर्व परीक्षा प्रशिक्षण | ११ महिने | १००% मोफत दर्जेदार कोचिंग + दरमहा ₹१०,००० विद्यावेतन + ₹१२,००० पुस्तक भत्ता |
| MPSC अराजपत्रित गट ‘ब’ आणि ‘क’ संयुक्त परीक्षा | ६ महिने | मोफत कोचिंग + दरमहा ₹१०,००० विद्यावेतन + ₹१२,००० पुस्तक भत्ता |
| UPSC सिव्हिल सर्व्हिसेस (दिल्ली व महाराष्ट्र केंद्र) | १२ महिने | दिल्लीतील नामांकित कोचिंग संस्थांची संपूर्ण फी (सुमारे ₹२ लाख) बार्टी भरणार + दरमहा ₹१३,००० विद्यावेतन |
| IBPS व रेल्वे भरती परीक्षा प्रशिक्षण | ४ ते ६ महिने | मोफत प्रशिक्षण वर्ग + दरमहा नियमित विद्यावेतन व मोफत अभ्यास साहित्य |
कॉलेज व उच्च शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी वसतिगृह आणि जेवणासाठी मिळणाऱ्या ₹६०,००० भत्त्याबद्दल जाणून घेण्यासाठी आमचा डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर स्वाधार योजना २०२६ हा लेख नक्की वाचा.
योजनेसाठी आवश्यक पात्रता व अटी (Eligibility Criteria)
बार्टीच्या स्पर्धा परीक्षा मोफत प्रशिक्षणाचा लाभ घेण्यासाठी उमेदवारांनी खालील अटी पूर्ण करणे आवश्यक आहे:
- प्रवर्ग: अर्जदार उमेदवार हा महाराष्ट्र राज्यातील अनुसूचित जाती (SC) प्रवर्गातील असावा.
- रहिवासी: उमेदवार हा महाराष्ट्र राज्याचा कायमस्वरूपी रहिवासी असणे अनिवार्य आहे.
- शैक्षणिक पात्रता: उमेदवाराने कोणत्याही मान्यताप्राप्त विद्यापीठाची पदवी (Graduation Degree) उत्तीर्ण केलेली असावी. (अंतिम वर्षात शिकणारे विद्यार्थीही CET साठी अर्ज करू शकतात).
- वय मर्यादा: MPSC साठी किमान १९ ते कमाल ३८ वर्षे (शासकीय नियमांनुसार कमाल वयात सवलत).
- उत्पन्न मर्यादा: उमेदवाराच्या कुटुंबाचे सर्व मार्गांनी मिळणारे वार्षिक उत्पन्न ₹८,००,००० (आठ लाख रुपये) पेक्षा जास्त नसावे. सक्षम प्राधिकार्याचा चालू वर्षाचा वैध उत्पन्नाचा दाखला असणे आवश्यक आहे.
- एकदाच लाभ: बार्टीच्या एका प्रशिक्षण योजनेचा लाभ उमेदवाराला एकदाच घेता येतो. दुसऱ्या योजनेसाठी आधीचा प्रशिक्षण कालावधी पूर्ण झालेला असावा.
महाराष्ट्र शासनाच्या १६,०००+ पदांच्या मेगा भरतीबाबत सविस्तर माहितीसाठी आमचा MPSC भरती २०२६: १६,०००+ पदांवर मेगा भरती व वयोमर्यादेत सवलत हा लेख जरूर तपासा.
निवड प्रक्रिया व सामाईक प्रवेश परीक्षा (Selection Process & CET Exam)
प्रशिक्षणासाठी उमेदवारांची निवड पूर्णपणे पारदर्शक पद्धतीने सामाईक प्रवेश परीक्षेच्या (BARTI CET) आधारे केली जाते:
- परीक्षेचे स्वरूप: बहुपर्यायी वस्तुनिष्ठ प्रश्न (MCQ Based Test).
- विषय: चालू घडामोडी, इतिहास, भूगोल, राज्यघटना, अर्थव्यवस्था, पर्यावरण, सामान्य विज्ञान आणि अंकगणित व बुद्धिमत्ता चाचणी.
- गुणवत्ता यादी (Merit List): CET परीक्षेत मिळालेल्या गुणांच्या आधारे राज्यस्तरीय आणि जिल्हानिहाय गुणवत्ता यादी प्रसिद्ध केली जाते.
- आरक्षण: एकूण जागांपैकी ३०% जागा महिलांसाठी आणि ४% जागा दिव्यांग उमेदवारांसाठी आरक्षित असतात.
तसेच ओबीसी आणि इतर मागासवर्गीय विद्यार्थ्यांना स्पर्धा परीक्षांच्या अभ्यासासाठी मोफत टॅबलेट मिळवण्याविषयी माहितीसाठी आमचा महाज्योती मोफत टॅबलेट योजना २०२६ हा लेख नक्की वाचा.
आवश्यक कागदपत्रे (Required Documents)
ऑनलाईन अर्ज भरताना उमेदवारांनी खालील कागदपत्रे स्कॅन करून तयार ठेवावीत:
- उमेदवाराचे आधार कार्ड (Aadhaar Card).
- सक्षम प्राधिकाऱ्याने दिलेला अधिकृत जातीचा दाखला (Caste Certificate) आणि जात वैधता प्रमाणपत्र (Caste Validity).
- तहसीलदारांनी दिलेला चालू आर्थिक वर्षाचा कौटुंबिक उत्पन्नाचा दाखला (वार्षिक उत्पन्न ₹८ लाखांच्या आत).
- महाराष्ट्र अधिवास प्रमाणपत्र (Domicile Certificate).
- पदवी उत्तीर्ण गुणपत्रिका (Graduation Marksheet) व पदवी प्रमाणपत्र.
- १०वी बोर्ड प्रमाणपत्र (वयाचा पुरावा म्हणून).
- उमेदवाराचे आधार संलग्न राष्ट्रीयीकृत बँक पासबुक (Bank Passbook with Aadhaar Seeding).
- पासपोर्ट आकाराचा रंगीत फोटो आणि स्वाक्षरी.
- दिव्यांग प्रमाणपत्र (लागू असल्यास).
बार्टीच्या अधिकृत संकेतस्थळावर ऑनलाईन अर्ज कसा करावा? (Step-by-Step Guide)
विद्यार्थी मित्रांनी खालील सोप्या पायऱ्या वापरून अधिकृत पोर्टलवर ऑनलाईन अर्ज सादर करावा:
- अधिकृत पोर्टल उघडा: सर्वात आधी बार्टीच्या अधिकृत प्रशिक्षण पोर्टल cpetp.barti.in किंवा barti.in वर जा.
- नवीन नोंदणी: मुख्य पानावर ‘New Registration’ वर क्लिक करून नाव, आधार नंबर, ईमेल आणि मोबाईल नंबर टाकून नोंदणी करा.
- प्रशिक्षण कार्यक्रम निवडा: लॉगिन झाल्यानंतर ज्या परीक्षेच्या प्रशिक्षणासाठी अर्ज करायचा आहे (MPSC किंवा UPSC) त्या योजनेची निवड करा.
- माहिती भरा: तुमची शैक्षणिक पात्रता, टक्केवारी, पत्ता आणि परीक्षा केंद्राची पसंती नोंदवा.
- कागदपत्रे अपलोड करा: फोटो, स्वाक्षरी, जातीचा दाखला व उत्पन्नाचा दाखला स्पष्ट स्कॅन करून अपलोड करा.
- अर्जाची प्रिंट सेव्ह करा: फॉर्म पूर्ण तपासून अंतिम सबमिट करा आणि अर्जाची छापील पावती (Application Form Print) डाऊनलोड करून ठेवा.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions – FAQs)
१. बार्टी प्रशिक्षणादरम्यान किती विद्यावेतन मिळते?
बार्टीमार्फत निवड झालेल्या विद्यार्थ्यांना दरमहा ₹१०,००० ते ₹१३,००० विद्यावेतन दिले जाते आणि पुस्तकांसाठी ₹१२,००० एकरकमी दिले जातात.
२. प्रशिक्षणासाठी कोचिंग क्लासेसची फी भरावी लागते का?
नाही, प्रशिक्षण संस्थांची संपूर्ण फी बार्टीमार्फत भरली जाते. विद्यार्थ्यांसाठी हे प्रशिक्षण १००% मोफत असते.
३. विद्यावेतन मिळण्यासाठी उपस्थितीची काय अट आहे?
विद्यार्थ्यांची क्लासमध्ये बायोमेट्रिक हजेरी किमान ७५% असणे बंधनकारक असते. हजेरी पूर्ण असल्यासच दरमहा विद्यावेतन खात्यात जमा होते.
४. या योजनेसाठी अधिकृत पोर्टल कोणते आहे?
या योजनेचे सर्व अर्ज आणि प्रवेशपत्रे cpetp.barti.in आणि barti.in वर उपलब्ध असतात.
निष्कर्ष: जर तुमच्यात अधिकारी बनण्याची जिद्द आणि मेहनत करण्याची तयारी असेल, तर बार्टीची ही मोफत प्रशिक्षण योजना तुमच्यासाठी करिअरचा टर्निंग पॉईंट ठरू शकते. अधिकृत संकेतस्थळावर नजर ठेवा आणि प्रवेश परीक्षेचा फॉर्म भरून अभ्यासाला लागा. सर्व भावी अधिकाऱ्यांना मनःपूर्वक शुभेच्छा!