महाडीबीटी कृषी यांत्रिकीकरण योजना २०२६: ट्रॅक्टर व अवजारांवर ५०% ते ८०% अनुदान; असा करा अर्ज

महाडीबीटी कृषी यांत्रिकीकरण योजना २०२६ (MahaDBT Krishi Yantrikikaran Tractor Scheme 2026): आजच्या आधुनिक काळात शेती करणे हे केवळ मजुरांच्या बळावर शक्य राहिलेले नाही. शेतीकामांसाठी वेळेवर मजूर न मिळणे, वाढलेली मजुरी आणि मशागतीचा वाढता खर्च यामुळे शेतकऱ्यांना शेती परवडत नाही. शेतीची कामे वेळेवर, कमी खर्चात आणि अधिक कार्यक्षमतेने व्हावीत यासाठी महाराष्ट्र शासनाच्या कृषी विभागामार्फत ‘कृषी यांत्रिकीकरण उप-अभियान’ (SMAM) आणि राज्य पुरस्कृत कृषी यांत्रिकीकरण योजना राबवली जात आहे.

या योजनेअंतर्गत महाराष्ट्रातील अल्प, अत्यल्प भूधारक, महिला आणि सर्व प्रवर्गातील शेतकऱ्यांना नवीन ट्रॅक्टर (Tractor), रोटाव्हेटर (Rotavator), पॉवर टिलर (Power Tiller) आणि विविध आधुनिक शेती अवजारे खरेदी करण्यासाठी शासनाकडून ५०% ते ८०% पर्यंत भरघोस अनुदान (Government Subsidy) दिले जाते. ट्रॅक्टर खरेदीसाठी कमाल ₹१,२५,००० रुपयांपर्यंतचे अनुदान थेट बँक खात्यात जमा होते. महाडीबीटी (MahaDBT Farmer Portal) वरून यासाठी अर्ज कसा करायचा, कोणती कागदपत्रे लागतात आणि निवड कशी होते याची सविस्तर माहिती आपण या लेखात सोप्या भाषेत जाणून घेणार आहोत.

Table of Contents

महाडीबीटी कृषी यांत्रिकीकरण योजना २०२६: ठळक बाबी एका दृष्टिक्षेपात (Overview)

शेतकरी मित्रांच्या माहितीसाठी कृषी यांत्रिकीकरण योजनेचा मुख्य तपशील खालील तक्त्यामध्ये दिला आहे:

Telegram group मध्ये जॉईन व्हा
बाबी (Particulars) तपशील (Details)
योजनेचे नाव (Scheme Name) महाडीबीटी कृषी यांत्रिकीकरण योजना २०२६ (Agriculture Mechanization Subsidy)
राबवणारा विभाग (Department) कृषी विभाग, महाराष्ट्र शासन (Department of Agriculture, Maharashtra)
अनुदानाचे प्रमाण (Subsidy Amount) किमतीच्या ५०% ते ८०% अनुदान (ट्रॅक्टरसाठी कमाल ₹१.२५ लाख)
पात्र शेतकरी (Eligible Farmers) महाराष्ट्रातील सर्व शेतकरी (लहान शेतकरी, महिला व SC/ST शेतकऱ्यांना प्राधान्य)
अर्ज करण्याची पद्धत (Application Mode) महाडीबीटी शेतकरी पोर्टलवर ऑनलाइन अर्ज (MahaDBT Portal)
अधिकृत संकेतस्थळ (Official Website) mahadbt.maharashtra.gov.in व krishi.maharashtra.gov.in

अनुदानासाठी पात्र असणारी शेती अवजारे व मिळणारे अनुदान (Eligible Implements & Subsidy)

या योजनेअंतर्गत शेतीसाठी उपयुक्त असणाऱ्या विविध प्रकारच्या यंत्रांवर खालीलप्रमाणे शासकीय अनुदान दिले जाते:

अवजाराचे नाव (Machinery / Equipment) अनुदानाचे प्रमाण (Subsidy Rate) कमाल अनुदान मर्यादा (Max Amount)
नवीन ट्रॅक्टर (४० HP पर्यंत किंवा जास्त) ४०% ते ५०% शासकीय अनुदान ₹१,००,००० ते ₹१,२५,०००/-
पॉवर टिलर (Power Tiller – ८ BHP पेक्षा जास्त) ५०% अनुदान ₹७५,००० ते ₹८५,०००/-
रोटाव्हेटर (Rotavator) ४०% ते ५०% अनुदान ₹३५,००० ते ₹४५,०००/-
पेरणी यंत्र / टोकण यंत्र (Seed Cum Fertilizer Drill) ५०% अनुदान ₹१५,००० ते ₹२५,०००/-
थ्रेशर / मळणी यंत्र (Multi-crop Thresher) ५०% अनुदान ₹४०,००० ते ₹६०,०००/-
ट्रॅक्टर माउंटेड फवारणी यंत्र / ब्लोअर (Sprayer) ५०% अनुदान ₹३०,००० ते ₹१,००,०००/-
कल्टीव्हेटर / नांगर / डिस्क हॅरो ४०% ते ५०% अनुदान ₹२०,००० ते ₹३०,०००/-
कृषी अवजार बँक (Custom Hiring Center) ४०% ते ६०% अनुदान ₹१० लाख ते ₹१५ लाख पर्यंत

शेततळ्यासाठी शासनाकडून मिळणाऱ्या ₹७५,००० अनुदानाविषयी सविस्तर माहितीसाठी आमचा मागेल त्याला शेततळे योजना २०२६ थेट अनुदान हा लेख नक्की वाचा.

प्रवर्गनिहाय अनुदानाचे प्रमाण (Category-wise Subsidy Percentage)

शासनाच्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार शेतकऱ्यांना त्यांच्या प्रवर्गाप्रमाणे अनुदानाचा लाभ दिला जातो:

  • अनुसूचित जाती (SC) व अनुसूचित जमाती (ST): एकूण किमतीच्या ५०% अनुदान (विहित कमाल मर्यादेत).
  • महिला शेतकरी व अल्प / अत्यल्प भूधारक: एकूण किमतीच्या ५०% अनुदान.
  • सर्वसाधारण व इतर प्रवर्ग (General / OBC): एकूण किमतीच्या ४०% अनुदान.

योजनेसाठी आवश्यक पात्रता व अटी (Eligibility Criteria)

कृषी यांत्रिकीकरण योजनेचा लाभ मिळवण्यासाठी शेतकऱ्यांनी खालील अटी पूर्ण करणे गरजेचे आहे:

Telegram group मध्ये जॉईन व्हा
  • शेतजमीन मालकी: अर्जदार शेतकऱ्याच्या स्वतःच्या नावावर शेतजमीन असावी आणि डिजिटल सातबारा (7/12) व ८-अ उतारा असणे आवश्यक आहे.
  • ट्रॅक्टर असणे (अवजारांसाठी): जर शेतकरी ट्रॅक्टर चलित अवजारांसाठी (उदा. रोटाव्हेटर, नांगर, पेरणी यंत्र) अर्ज करत असेल, तर त्याच्या किंवा कुटुंबातील व्यक्तीच्या नावावर आधीच ट्रॅक्टर असणे आणि त्याची आरटीओ नोंदणी प्रत (RC Book) असणे बंधनकारक आहे.
  • ट्रॅक्टरसाठी जमीन पात्रता: नवीन ट्रॅक्टर अनुदानासाठी शेतकऱ्याकडे किमान शेतजमीन असावी.
  • कुटुंबात एकाच व्यक्तीला लाभ: एका कुटुंबातील एकाच सदस्याला एका घटकासाठी १० वर्षांतून एकदाच अनुदानाचा लाभ घेता येतो.
  • पूर्वसंमती आवश्यक: महाडीबीटी सोडतीत नाव येऊन कृषी विभागाने ऑनलाईन पूर्वसंमती पत्र (Pre-Sanction) जारी केल्यानंतरच अधिकृत डीलरकडून अवजाराची खरेदी करणे अनिवार्य असते. परस्पर आधीच खरेदी केलेल्या अवजाराला अनुदान मिळत नाही.

फळबाग लागवडीसाठी शासनाकडून मिळणाऱ्या १००% अनुदानाबद्दल जाणून घेण्यासाठी आमचा भाऊसाहेब फुंडकर फळबाग लागवड योजना २०२६ हा लेख जरूर तपासा.

अर्ज करण्यासाठी लागणारी आवश्यक कागदपत्रे (Required Documents)

महाडीबीटी पोर्टलवर ऑनलाईन अर्ज सादर करताना खालील कागदपत्रे तयार ठेवावीत:

  • शेतकऱ्याचे आधार कार्ड (Aadhaar Card) आणि आधार संलग्न मोबाईल नंबर.
  • चालू वर्षाचा डिजिटल स्वाक्षरी असलेला ७/१२ उतारा आणि ८-अ खाते उतारा.
  • आधार लिंक असलेले राष्ट्रीयीकृत बँक पासबुक (Bank Passbook).
  • जातीचे प्रमाणपत्र (अनुसूचित जाती व अनुसूचित जमाती प्रवर्गातील शेतकऱ्यांसाठी).
  • ट्रॅक्टर चलित अवजारांसाठी आधीच्या ट्रॅक्टरची आरसी बुक प्रत (Tractor RC Book Copy).
  • मान्यताप्राप्त अधिकृत विक्रेत्याचे दरपत्रक (Quotation) व तांत्रिक तपशील (सोडतीत नाव आल्यावर).
  • स्वयंघोषणापत्र (Self Declaration).

तसेच दुष्काळग्रस्त भागातील शेतकऱ्यांसाठी असलेल्या पोकरा योजनेबद्दल माहितीसाठी आमचा नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी योजना (PoCRA 2.0) हा लेख नक्की वाचा.

महाडीबीटी शेतकरी पोर्टलवर ऑनलाईन अर्ज कसा करावा? (Step-by-Step Guide)

शेतकरी मित्रांनो, खालील सोप्या पायऱ्या वापरून तुम्ही घरबसल्या मोबाईलवरून अर्ज दाखल करू शकता:

  1. महाडीबीटी पोर्टल उघडा: सर्वात आधी महाराष्ट्र शासनाच्या अधिकृत शेतकरी पोर्टल mahadbt.maharashtra.gov.in वर जा.
  2. शेतकरी लॉगिन करा: ‘शेतकरी योजना’ पर्याय निवडून तुमचा आधार क्रमांक किंवा युझर आयडी-पासवर्ड टाकून लॉगिन करा.
  3. योजना निवडा: मुख्य डॅशबोर्डवर ‘कृषी यांत्रिकीकरण’ (Agricultural Mechanization) हा विभाग निवडा.
  4. अवजारांची निवड करा: तुम्हाला ज्या घटकासाठी अर्ज करायचा आहे (उदा. ट्रॅक्टर, रोटाव्हेटर, पॉवर टिलर) त्या घटकाची निवड करा.
  5. माहिती भरा व फी भरा: तुमच्या शेतजमिनीचा तपशील भरून ₹२३.६०/- नाममात्र ऑनलाईन अर्ज फी भरा.
  6. संगणकीय सोडत (Lottery): कृषी विभागामार्फत दर आठवड्याला पारदर्शक संगणकीय सोडत काढली जाते. सोडतीत निवड झाल्यास तुमच्या मोबाईलवर एसएमएस (SMS) येतो.
  7. कागदपत्रे व बिल अपलोड: निवड झाल्यानंतर ७ दिवसांत सातबारा, कोटेशन अपलोड करावे. कृषी अधिकाऱ्यांकडून पूर्वसंमती मिळाल्यावर ३० दिवसांत अवजार खरेदी करून त्याचे मूळ जीएसटी बिल (GST Bill) आणि ट्रॅक्टर/अवजाराचा फोटो पोर्टलवर अपलोड करावा.
  8. अनुदान जमा: कृषी सहाय्यक जागेवर येऊन प्रत्यक्ष अवजाराची तपासणी व जिओ-टॅगिंग (Geo-tagging) करतात. त्यानंतर अनुदानाची रक्कम थेट तुमच्या बँक खात्यात जमा केली जाते.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions – FAQs)

१. ट्रॅक्टर अनुदानासाठी किती रुपये मिळतात?

ट्रॅक्टर खरेदीसाठी किमतीच्या ४०% ते ५०% म्हणजेच कमाल ₹१,००,००० ते ₹१,२५,००० पर्यंत शासकीय अनुदान दिले जाते.

२. शेती अवजारांसाठी आधीच ट्रॅक्टर असणे गरजेचे आहे का?

होय, रोटाव्हेटर, पेरणी यंत्र किंवा नांगर यांसारख्या ट्रॅक्टरचलित अवजारांवर अनुदान मिळवण्यासाठी शेतकऱ्याच्या स्वतःच्या किंवा कुटुंबातील सदस्याच्या नावावर ट्रॅक्टर असणे बंधनकारक आहे.

३. सोडतीत नाव आल्यावर किती दिवसांत अवजार खरेदी करावे लागते?

कृषी विभागाकडून पूर्वसंमती पत्र (Pre-Sanction Letter) मिळाल्यापासून साधारण ३० दिवसांच्या आत अधिकृत डीलरकडून अवजार खरेदी करून बिल अपलोड करावे लागते.

४. या योजनेचा अर्ज कुठे करावा?

या योजनेचे अर्ज केवळ महाराष्ट्र शासनाच्या अधिकृत mahadbt.maharashtra.gov.in या शेतकरी पोर्टलवर ऑनलाईन स्वीकारले जातात.

निष्कर्ष: महाडीबीटी कृषी यांत्रिकीकरण योजना ही राज्यातील शेतकऱ्यांचे श्रम आणि वेळ वाचवून शेतीला नफ्यात आणण्यासाठी अत्यंत मोलाची योजना आहे. जर तुम्हाला शेतीसाठी ट्रॅक्टर किंवा अवजारे खरेदी करायची असतील, तर आजच महाडीबीटी पोर्टलवर ऑनलाईन अर्ज करा आणि शासकीय अनुदानाचा लाभ घ्या!

Leave a Comment